Vô kinh hay mất kinh là gì? Nguyên nhân gây mất kinh

Rate this post

Vô kinh là hiện tượng không có kinh nguyệt, thường kéo dài từ 3-6 tháng. Triệu chứng chính là không có kinh nguyệt. Tuy nhiên, các triệu chứng khác có thể xảy ra tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết

Vô kinh hay mất kinh là gì?

Kinh nguyệt xảy ra khi niêm mạc khoang tử cung bong ra cùng với máu và mô qua ống âm đạo. Chu kỳ kinh nguyệt đều đặn là một quá trình phức tạp được kiểm soát bởi vùng dưới đồi và tuyến yên trong não. Vùng dưới đồi điều chỉnh tuyến yên, từ đó kiểm soát sự rụng trứng và giải phóng các hormon như estrogen và progesterone từ buồng trứng. Những hormone này thúc đẩy niêm mạc tử cung dày lên, chuẩn bị cho việc làm tổ của phôi và mang thai.

Vô kinh là hiện tượng không có kinh nguyệt, thường kéo dài từ 3-6 tháng. Khoảng 1 trong 4 phụ nữ bị vô kinh ít nhất một lần trong đời.

Các loại vô kinh bao gồm:

  • Vô kinh nguyên phát xảy ra khi một người đến tuổi 15 mà không trải qua kỳ kinh nguyệt đầu tiên hoặc sau khi bước vào tuổi dậy thì ít nhất 5 năm mà vẫn không có kinh nguyệt đều đặn. Nó có thể là do yếu tố di truyền hoặc các nguyên nhân mắc phải khác.
  • Vô kinh thứ phát là tình trạng một người trước đây có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn nhưng không có kinh trong vòng 3-6 tháng hoặc lâu hơn. Nó có thể xảy ra do mang thai, cho con bú,căng thẳng hoặc các tình trạng bệnh lý mãn tính.
Vô kinh là gì?
Vô kinh là gì?

Triệu chứng

Triệu chứng chính là không có kinh nguyệt. Tuy nhiên, các triệu chứng khác có thể xảy ra tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản, bao gồm:  

  • Các triệu chứng mãn kinh bao gồm bốc hỏa, tăng trưởng lông trên cơ thể (rậm lông) và khô âm đạo.
  • Tiết sữa.
  • Mụn.
  • Đau đầu .
  • Thay đổi thị lực.

Nguyên nhân

Một số nguyên nhân có thể kể đến bao gồm:

  • Vô kinh tự nhiên do mang thai, cho con bú hoặc mãn kinh.
  • Các loại thuốc, chẳng hạn như thuốc tránh thai, thuốc dị ứng và huyết áp, thuốc chống loạn thần, thuốc chống trầm cảm và hóa trị.
  • Các yếu tố về lối sống như tập thể dục quá mức, tiêu hao nhiều năng lượng, ít mỡ trong cơ thể, thiếu cân hoặc nhẹ hơn 10% so với cân nặng bình thường, thường gặp ở vận động viên hoặc vũ công ba lê và rối loạn ăn uống như chứng cuồng ăn hoặc chán ăn tâm thần có thể làm gián đoạn chu kỳ kinh nguyệt. Căng thẳng tâm lý có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone và kinh nguyệt. 
  • Mất cân bằng nội tiết tố do tình trạng sức khỏe , chẳng hạn như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) luôn giữ mức hormone của bạn ở mức cao, sự tiết hormone tuyến giáp bất thường như cường giáp hoặc suy giáp gây kinh nguyệt không đều,khối u tuyến yên và mãn kinh sớm.
  • Vấn đề cấu trúc của cơ quan sinh sản.
  • Dính trong tử cung (Hội chứng Asherman) có thể phát triển sau khi mổ lấy thai, phẫu thuật để dính vào tử cung, hoặc nong và nạo.  
  • Sự vắng mặt bẩm sinh của các cơ quan sinh sản như tử cung, cổ tử cung hoặc âm đạo
  • Âm đạo bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn có thể cản trở dòng chảy kinh nguyệt.

Các yếu tố rủi ro

Các yếu tố nguy cơ gây vô kinh bao gồm:

  • Căng thẳng, tập thể dục cường độ quá mức, thừa cân hoặc thiếu cân, mất cân bằng dinh dưỡng, rối loạn ăn uống, bệnh mãn tính.
  • Tiền sử gia đình mãn kinh sớm hoặc vô kinh hoặc các tình trạng sức khỏe di truyền ảnh hưởng đến hệ sinh sản nữ.

Biến chứng

Vô kinh hoặc không có kinh nguyệt có thể dẫn đến nhiều biến chứng và nguy cơ sức khỏe khác nhau, đặc biệt là khi tình trạng này kéo dài trong thời gian dài. Dưới đây là một số biến chứng tiềm ẩn liên quan đến vô kinh:

  • Có thể có vô sinh nếu bạn không rụng trứng thường xuyên.
  • Có nguy cơ sảy thai cao hơn nếu vô kinh là do mất cân bằng hormone.
  • Nguy cơ mắc bệnh loãng xương và bệnh tim mạch do nồng độ estrogen không đủ. 
  • Đau vùng chậu nếu vô kinh là thứ phát do vấn đề về giải phẫu.
  • Căng thẳng tâm lý do mất kinh.

Chẩn đoán

Hỏi bệnh sử và khám thực thể .

Bác sĩ sẽ hỏi về lịch sử kinh nguyệt và thực hiện khám vùng chậu. Việc ghi lại lịch sử kinh nguyệt có thể hỗ trợ chẩn đoán.

Thử thai.

Xét nghiệm máu.

Xét nghiệm di truyền.

Xét nghiệm hình ảnh, bao gồm siêu âm vùng chậu để đánh giá buồng trứng và tử cung và MRI để kiểm tra vùng dưới đồi và tuyến yên.

Nguyên nhân gây mất kinh
Nguyên nhân gây mất kinhinh

Phương pháp điều trị

Các nguyên nhân tự nhiên gây vô kinh, chẳng hạn như mang thai hoặc cho con bú, không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu vô kinh là do các vấn đề khác, việc điều chỉnh lối sống có thể hữu ích. Bắt đầu bằng cách áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên như cử tạ hoặc các hoạt động tăng cường cơ bắp và kiểm soát căng thẳng.

Một số trường hợp có thể cần điều trị bằng hormone bằng các chất như estrogen, canxi hoặc vitamin D. Trong những trường hợp bất thường về cấu trúc, phẫu thuật có thể được thực hiện để điều trị dính tử cung, u tuyến yên, vách ngăn âm đạo hoặc màng trinh không thủng.

Phòng ngừa

Áp dụng một chế độ ăn uống cân bằng bao gồm tất cả năm nhóm thực phẩm.

Tham gia tập thể dục thường xuyên.

Đảm bảo giấc ngủ và thư giãn đầy đủ, chất lượng.

Quản lý căng thẳng hiệu quả.

Lên lịch khám sức khỏe định kỳ với bác sĩ phụ khoa để kiểm tra vùng chậu và xét nghiệm phết tế bào Pap. 

Ghi lại chu kỳ kinh nguyệt của bạn để theo dõi thời điểm bắt đầu và thời gian của kỳ kinh cũng như xác định bất kỳ kỳ kinh nào bị bỏ lỡ.

Tài liệu tham khảo

  1. Amenorrhea https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482168/ 
  2. Amenorrhea: A Systematic Approach to Diagnosis and Management https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31259490/ 
Ngày viết:

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *